دیابت میتواند رگهای ظریف داخل چشم را قبل از ایجاد علامت واضح در بینایی درگیر کند. معاینه چشم در بیماران دیابتی با تمرکز بر شبکیه و عصب بینایی انجام میشود تا تغییرات زودتر تشخیص داده شود و در صورت نیاز پیگیری یا درمان مناسب برنامهریزی شود.
معاینه چشم در بیماران دیابتی چیست؟
معاینه چشم در بیماران دیابتی یک بررسی دقیق برای افرادی است که دیابت نوع یک یا نوع دو دارند. این معاینه میتواند شامل بررسی دید، اندازهگیری فشار چشم، گشاد کردن مردمک، بررسی شبکیه و در صورت نیاز تصویربرداری باشد. هدف اصلی، ارزیابی دقیق پشت چشم و بهویژه شبکیه است.
رتینوپاتی دیابتی چیست؟
رتینوپاتی دیابتی به آسیب رگهای خونی شبکیه بر اثر دیابت گفته میشود. این وضعیت میتواند باعث نشت مایع، خونریزیهای کوچک، ورم مرکز بینایی یا ماکولا، ایجاد رگهای غیرطبیعی و در مراحل پیشرفته کاهش جدی دید شود. مراحل اولیه ممکن است بدون علامت باشد.
معاینه چشم دیابتی چه کمکی میکند؟
معاینه منظم چشم در بیماران دیابتی کمک میکند تغییرات شبکیه پیش از کاهش دید تشخیص داده شود. همچنین زمان پیگیری، نیاز به کنترل بهتر قند و فشار خون، و در صورت مشاهده ورم یا خونریزی شبکیه، ارجاع برای درمان تخصصی مشخص میشود.
چه زمانی معاینه چشم دیابتی لازم است؟
- افراد مبتلا به دیابت نوع یک یا نوع دو
- بیمارانی که تاری دید، مگسپران یا تغییر دید دارند
- افرادی با سابقه طولانی دیابت یا قند خون کنترلنشده
- خانمهای باردار مبتلا به دیابت یا افرادی که قصد بارداری دارند
نکات مراجعه
- سابقه دیابت، فهرست داروها، آزمایش HbA1c اخیر در صورت وجود و گزارشهای قبلی چشم را همراه داشته باشید
- گشاد کردن مردمک ممکن است چند ساعت دید را تارتر و حساسیت به نور را بیشتر کند
- بر اساس یافتهها ممکن است عکس شبکیه یا OCT پیشنهاد شود
- فاصله پیگیری به وجود یا شدت تغییرات دیابتی شبکیه بستگی دارد
پرسشهای رایج درباره معاینه چشم در دیابت
بیماران دیابتی هر چند وقت یک بار باید معاینه چشم شوند؟
بسیاری از بیماران دیابتی حداقل سالی یک بار به معاینه چشم نیاز دارند، اما اگر رتینوپاتی دیابتی، ورم ماکولا، بارداری یا عوامل خطر دیگر وجود داشته باشد، فاصله پیگیری میتواند کوتاهتر شود. برنامه دقیق بر اساس معاینه تعیین میشود.
آیا رتینوپاتی دیابتی بدون علامت هم ایجاد میشود؟
بله. مراحل اولیه رتینوپاتی دیابتی ممکن است درد، قرمزی یا تغییر واضح دید ایجاد نکند. به همین دلیل غربالگری منظم اهمیت دارد، چون تشخیص زودتر میتواند از کاهش دید پیشگیری کند یا زمان درمان را بهتر مشخص کند.
چه علائمی در بیمار دیابتی نیاز به مراجعه فوری دارد؟
کاهش ناگهانی دید، افزایش ناگهانی مگسپران، دیدن سایه یا پرده، کجدیدن خطوط یا تاری شدید و جدید باید سریع بررسی شود، بهخصوص اگر فرد سابقه دیابت داشته باشد.
